Mỗi ngày TP.HCM mở rộng thải ra khoảng 14.116 tấn rác sinh hoạt, và phần lớn vẫn đi vào bãi chôn lấp. Hồ sơ dự thảo Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2021–2050, tầm nhìn 100 năm tính rằng con số này có thể vượt 25.000 tấn vào năm 2050, đồng thời đề xuất đảo ngược cách xử lý: đốt thu hồi năng lượng là chính, chôn lấp chỉ còn phần nhỏ.
Lượng rác hiện nay và dự báo
Theo phần hiện trạng, năm 2025 thành phố phát sinh khoảng 14.116 tấn/ngày chất thải rắn sinh hoạt, gồm 11.663 tấn ở đô thị và 2.453 tấn ở nông thôn. Rác chưa được phân loại tại nguồn, tỷ lệ tái chế thấp.
Với định mức 1,3 kg/người/ngày ở các phường và 1,0 kg ở các xã, dự thảo dự báo:
| Năm | Dân số tính toán | Rác sinh hoạt (tấn/ngày) |
|---|---|---|
| 2030 | 14.631.500 | 17.616 |
| 2040 | 17.539.900 | 21.050 |
| 2050 | 21.300.000 | 25.238 |
Rác tăng theo từng khu dân cư
Ở phường Thới An (Quận 12 cũ), Đạt Gia Residence Quận 12 có giá căn hộ tham khảo trung bình khoảng 36 triệu đồng/m² (khoảng 35–40 triệu đồng/m²); ở xã Tân Vĩnh Lộc (xã Vĩnh Lộc B, huyện Bình Chánh cũ), khu Tái định cư Vĩnh Lộc B khoảng 26 triệu đồng/m² (24–31 triệu đồng/m²). Nhu cầu thu gom từ những khu như vậy nằm trong mức tăng lên hơn 25.000 tấn/ngày mà hệ thống phân loại, xử lý phải theo kịp.
Mục tiêu 80–90% thu hồi năng lượng
Đến năm 2040, tầm nhìn 2050, dự thảo đặt mục tiêu 100% rác sinh hoạt đô thị được thu gom, xử lý; 80–90% xử lý bằng công nghệ thu hồi năng lượng và công nghệ tiên tiến; chỉ 10–20% chất vô cơ không tái chế được mới đem chôn lấp hợp vệ sinh. Rác được phân loại tại nguồn thành ba nhóm: thực phẩm, rác tái chế và rác còn lại.
Khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu cũ được yêu cầu chấm dứt hoàn toàn chôn lấp rác sinh hoạt đến năm 2030, dựa vào ba nhà máy đốt phát điện: Tóc Tiên 1.000 tấn/ngày, Vũng Tàu (Long Sơn) 1.000 tấn/ngày và Đất Đỏ 600 tấn/ngày.
Các khu xử lý lớn và thay đổi quy mô
Thay đổi đáng chú ý nhất là Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc (xã Tân An Hội) được xác định khoảng 822 ha, trong khi phần hiện trạng ghi khoảng 687 ha. Một lý do được nêu là Khu Công nghệ Môi trường Xanh ở Thủ Thừa (Tây Ninh) bị giảm từ 1.760 ha còn 200 ha. Khu Đa Phước (xã Hưng Long) giữ khoảng 613,88 ha; Cần Giờ có khu xử lý 30 ha, 100 tấn/ngày tại xã An Thới Đông.
Ở Bình Dương cũ, ngoài khu Nam Bình Dương còn có khu Tân Long (xã An Long) khoảng 400 ha dự kiến xây đến 2030 và khu Bình Mỹ khoảng 150 ha. Bản vẽ QH08I thể hiện tổng cộng 13 khu xử lý, diện tích ghi cộng lại khoảng 2.548,5 ha, cùng 48 ký hiệu trạm trung chuyển.
Chất thải nguy hại: công suất chưa đủ
Phần hiện trạng ghi lượng chất thải nguy hại công nghiệp khoảng 436 tấn/ngày, trong khi tổng công suất các đơn vị xử lý trên địa bàn chỉ khoảng 287 tấn/ngày; dự thảo tự nhận định sẽ không đáp ứng nếu thu gom toàn bộ. Dự báo chất thải rắn công nghiệp năm 2050 (11.652 tấn/ngày) nhiều khả năng bị tính dư do lệch năm gốc.
Lò đốt trong khu dân cư
Điểm dễ gây tranh luận là hai điểm xử lý rác mới trong vùng đô thị Thủ Đức cũ: phường Long Bình khoảng 6,5 ha, 1.000 tấn/ngày và phường Linh Xuân khoảng 5,2 ha; bản vẽ QH08I ghi công nghệ đốt phát điện cho cả hai. Chính dự thảo lường trước khả năng không đủ khoảng cách an toàn, khi đó phải dùng công nghệ không chôn lấp, không phát thải và đánh giá tác động môi trường.
Chuyển từ chôn lấp sang đốt phát điện là hướng đi rõ ràng của dự thảo, nhưng thành bại phụ thuộc vào phân loại rác tại nguồn và sự đồng thuận của cư dân quanh các nhà máy.
Thông tin trong bài dựa trên hồ sơ dự thảo Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2021–2050, tầm nhìn 100 năm; vị trí, quy mô các khu xử lý có thể được điều chỉnh sau lấy ý kiến và thẩm định. Giá căn hộ nhắc tới là giá tham khảo đến 01/09/2026, chỉ để hình dung mặt bằng giá khu vực, không phải lời khuyên đầu tư.
Xem thêm dự án nổi bật: Happy One Elite · Celesta Gold · TT Genesis · Solina Vũng Tàu
